رنگ اصول از نغمه های بسیار قدیمی در موسیقی ایرانی است که در دستگاه شور قرار دارد. قدمت این قطعه شاید به قرن هفتم و پیش از آن برسد چنانکه اشاراتی بدان را می توان در اشعار گذشتگان از جمله سعدی، مولانا حافظ و خواجوی کرمانی و دیگران یافت.
سعدی گفته است:
به دوستی که ز دست تو ضربت شمشیر چنان موافق طبع آیدم که ضرب اصول
هرچند مشخص نیست ضرب موجود دقیقا همان نغمه مورد اشاره در این ابیات باشد.
درباره رنگ اصول حاضر گفته شدهاست:
آقاعلیاکبر فراهانی شبها تار خود را کنار بستر مینهاد و میخوابید و گاه در نیمهشب بیدار میشد و گوشه تازهای می نواخت یک شب کسی در خواب به او میگوید من رنگ اصول را که از قطعههای قدیم است و به کلی فراموش شدهاست به تو میآموزم و چنان میکند.
آقا علی اکبر در دل شب از خواب بیدار شده، میان بستر تار را برداشته و آن را مینوازد و دو روز بعد رنگ را به برادرزادهاش آقا غلامحسین میآموزد و بعد او به پسرعموهایش میرزا حسینقلی و آقا میرزاعبدالله تعلیم میدهد. *